Tag Archives: column

Het recht van de straat

Laat mij ook eens een mening hebben.

De mening van de anti-Zwartepieten kan ik niet delen. Ik heb begrip voor hun standpunt, maar ik denk dat ze het niet helemaal in de juiste verhoudingen zien. Soms vind ik hun opstelling zelfs irritant. Waarom moet die zo nodig verkondigd worden tijdens de intocht van kindervriend Sinterklaas? Deze mensen staan echter voor hun eigen mening en dat mocht altijd in Nederland. Zeker omdat ze die steeds geweldloos verkondigen. Ze vragen netjes aan de overheid of ze mogen demonstreren en na toestemming doen zij dat, op de plek en het tijdstip die hen zijn toegewezen.

Dan de andere kant, de ondersteuners van een zwarte Zwarte Piet. Die mensen blijken zich niet geweldloos op te stellen. Die vragen niet netjes om toestemming. Gesteund door overheden die hun ogen sluiten en media die de zaak verder ophitsen nemen zij de vrijheid om legale demonstraties te saboteren. Want tja, vrijheid van meningsuiting bestaat alleen voor de meerderheid, en voor meningen die de meerderheid welgevallig zijn.

Nu schaam ik mij, als Nederlander, als inwoner van Friesland. “Wij verdedigen het Nederlandse cultuurgoed”, zeggen deze dappere heren en dames. Een cultuurgoed dat blijkbaar bestaat uit het recht van het geweld. Op Facebook roepen mensen die ik ken en respecteer intussen ongegeneerd de meest verschrikkelijke dingen. Niet alleen over de anti-zwartepieten, maar over alles wat een kleurtje heeft en iedereen die een beetje linksig lijkt.

Het wachten is nu op de witte puntmutsen, de ingegooide etalages, de boekverbrandingen en de hakenkruizen. En de volgende stap is dat de tegenstanders van Zwarte Piet terug gaan slaan. Zinloze escalatie. Nou, ik ben en blijf vóór de multiculturele samenleving. Deze wereld is van ons allemaal. Nee, de dappere verdedigers van Nederlandse tradities spreken niet namens mij. Dat wilde ik maar even gezegd hebben.

 

Fries Subsidielandschap

Dit artikel is gepubliceerd in de Harlinger Courant van 19 juni 2015.

LEEUWARDEN – Het provinciebestuur doet erg zijn best om de economie in de Provincie Fryslân aan te jagen. Vlak voor het zomerreces nog, samen met het Healthy Ageing Network, NHL Hogeschool en Stenden University. Onder het motto ‘Het Friese subsidielandschap’ deed keynotespreker professor Paul Elhorst uit de doeken met welke middelen de overheid het bedrijfsleven probeert te stimuleren. Een honderdtal belangstellenden nam er kennis van. De dames en heren waren grotendeels afkomstig uit de diverse lagen van de overheid zelf, maar ook uit de sector zorg en welzijn en zowaar een aantal ondernemers.

“De statistiek laat zien dat Zuidoost-Friesland de enige regio in het hele Noorden is met economische groei. De rest krimpt alleen maar. Dat moet en kan anders,” zei Elhorst. “Er staat maar één weg open voor Noord-Nederland: verhoging van de arbeidsproductiviteit. Meer en betere producten en diensten, geproduceerd door minder mensen en in minder tijd. Dan kunnen de lonen omhoog en de werkloosheid omlaag. De rol van de overheid: ingrijpen als de marktwerking faalt.”

Slide Prof. Victor Newman.
Slide Prof. Victor Newman.

Continue reading Fries Subsidielandschap

Alles is vergeven

Charlie HebdoDezer dagen vernam ik dat vele media benauwd zijn om de voorpagina van Charlie Hebdo te publiceren. Nou, mijn medium is maar onbetekenend, maar angstig aangelegd ben ik niet. Bang voor het uiten van je eigen mening mág je niet zijn, in een vrije samenleving.

Het beledigen van bevolkingsgroepen of godsdiensten ligt niet in mijn aard. Echter, de nu lopende discussie in aanmerking genomen, vind ik dat deze voorpagina niet vaak genoeg herhaald kan worden. Waarom? In een samenleving met vrijheid van pers, godsdienst en meningsuiting zou zelfs oorlogspropaganda geoorloofd moeten zijn. Maar grijpen naar de wapenen nooit.

Was de Islam niet de religie van hoop, van vergeving, van vrede? Volgens mij wel. Wie zich beledigd voelt door de bijgaande afbeelding nodig ik van harte uit tot discussie.

Bovendien: Charlie Hebdo, wat een wijsheid, wat een grootheid van geest! Na een gruwelijk bloedbad is het antwoord van de tekenaars: ‘Alles is vergeven’. Zoals we dat al eeuwenlang leren van Allah, Jezus, Mahatma, Boeddha. Laten we hopen dat de mannen en vrouwen die zwaaien met Kalasjnikovs zich dat af en toe herinneren.

 

Tien jaar innovator, en nu verder

Dit blogbericht is een verkorte weergave van mijn afscheidstoespraak op 21 november 2013 in de Grote Wielen. Lees ook: Een decennium innovatie – terugblik.

Leeuwarden, Grote Wielen. Geen einde zonder afsluiting. Kabelnoord organiseerde daarom een bijeenkomst in restaurant de Grote Wielen. Na een decennium van innovatie onder mijn leiding gaf Kabelnoord het stokje over aan anderen. Aan wie? Het weidse noordwaartse uitzicht op het ruige plassenlandschap was bedoeld als inspiratiebron voor elkeen die zich aangesproken voelde.

De jaren 2012-2013 behoorden voor de innovatieafdeling tot de tot dusver beste jaren. Met voldoening kijk ik terug op tien jaar duwen en trekken aan de rurale samenleving. De kansen en de ruimte die Kabelnoord mij hiertoe geboden heeft nopen mij tot eeuwige erkentelijkheid. Als aanjager, als vliegwiel maakten wij het verschil.

Positieve stemming in de zaal. Ceremoniemeester Hein Pols prikkelde de bezoekers met stellingen waar je niet tegen kon zijn. Foto Festina Lente, Inge van Hesteren
Positieve stemming in de zaal. Ceremoniemeester Hein Pols prikkelde de bezoekers met stellingen waar je niet tegen kon zijn. Foto Festina Lente, Inge van Hesteren

Droom

Al kort na mijn aantreden in 2004 had ik een droom: Noordoost-Friesland als proeftuin, als breedbandlaboratorium van het noorden. Nog vóórdat termen als Anticipeergebied Demografische Krimp, Living Lab, of braindrain waren uitgevonden. Hebben we dat bereikt? Is er inderdaad een meetbaar verschil? Ja, durf ik te stellen, dat verschil is er.

Continue reading Tien jaar innovator, en nu verder

Ontbreekt de regie in Dokkum?

Louwrens Hacquebord

In de LinkedIn-groep “Dokkum” schrijft Louwrens Hacquebord: “Alle respect voor iedereen die zich vanuit betrokkenheid bij Dokkum en al dan niet ‘met gesloten beurs’ inspant voor de promotie van Dokkum en omgeving! Er gebeurt op dat gebied van alles. Maar eigenlijk ook helemaal niks… Een overkoepelende visie op marketing en promotie ontbreekt, en daardoor ook iedere vorm van regie. Gechargeerd: iedereen doet maar wat, zeker als het gaat om ‘digitale promotie’. We hebben dwaande.nl, noordoostfriesland.nl, vvvlauwersland.nl, markantfriesland.nl, dokkum.nl, beleefdokkum.nl en nu weer het QR-code-project. Dat laatste is een zeer te waarderen poging om de ondernemers in de binnenstad een steuntje in de rug te bieden. Maar het is natuurlijk een illusie dat het project meer bezoekers naar de stad trekt. En van een “digitale voorsprong”, waarover in de titel van deze discussie gesproken wordt, is ook geen sprake.”

Eelke Zwart reageert

Het Nieuwe Winkelen, de kredietcrisis, de krimp, er is veel aan de hand. Daar wordt door vele partijen aan gewerkt, inderdaad vaak op verschillende wijze en vanuit diverse invalshoeken. Niet bij voorbaat een slechte zaak. Coördinatie is belangrijk en dat gebeurt ook. Met de uitspraken van Hacquebord was ik het daarom niet eens. Voordat ik er echter op kon reageren had Eelke Zwart dat al gedaan. Hij vertegenwoordigt de Ondernemersvereniging Dokkum en der Stichting Dokkum in de stuurgroep van ‘QR – Dwars door Dokkum’,  het project waar Hacquebord op doelde. Beter dan Eelke Zwart kan ik het niet zeggen:

Eelke Zwart

“Er gebeurt inderdaad van alles in Dokkum. Het lijkt voor de buitenwereld en de ‘pro’s’ inderdaad of er niets gebeurt. Niets is echter minder waar. Er wordt op diverse gebieden steeds meer samenwerking gezocht tussen verschillende partijen. Dit jaar gaan we proberen daar een volgende stap in te zetten door samen met de Gemeente Dongeradeel een stadsmanager aan te stellen.
Continue reading Ontbreekt de regie in Dokkum?

Best genoch in het avondland

Zoals wat vaker een tikje verstrooid meldde ik me vanochtend voor een bespreking. Weliswaar bestond deze in mijn digitale agenda, maar in de echte wereld was ze toch echt allang uitgewist, verzet, afgelast. Het was niet zo erg; het gaf me de gelegenheid om even kort bij te praten met Tim Laning, een Friese ondernemer die nog wel eens verder kijkt dan de grenzen van Friesland, Nederland, Europa.

We spraken onder andere over het innovatie- en ondernemingsklimaat in het noorden van Nederland. Laning zei hierover: “Wat liggen hier veel kansen en wat doen we daar eigenlijk weinig mee. Van al die studenten aan de Leeuwarder hogescholen, hoeveel beginnen er eigenlijk met een eigen bedrijf? Hebben ze geen goede ideeën of denken zij bij voorbaat dat zij niet uit het goede hout gesneden zijn?”

We waren het eens. Na ruim een kwarteeuw in Friesland voelde ik me een halve Fries. Ik was net zo trots op de fiere koppigheid in dit landsdeel als een autochtoon; het ‘Butter, brea en griene tsiis’ kreeg ik foutloos over de lippen. Maar het viel me al vaker op in de twee jaar dat ik aan het lobbyen was voor een brancheorganisatie, de vier jaar die ik in een gemeenteraad zat en de bijna negen jaren die ik aan het innoveren was: de voorzichtigheid, de afwachting, de koudwatervrees, en ondanks de weidse horizon de beperkte blik op de meest nabije waddendijk of elzensingel.

Was dat nou iets typisch Fries, of noordelijks? Dat vroegen we ons af.
“Verschil met de instelling van Amsterdammers of Rotterdammers is er zeker,” zei ik. “Maar het gaat verder dan dat. Leven we hier niet op de rand van een oud continent? Ja, dit is een een werelddeel dat inderdaad oud en vermoeid lijkt, na drieduizend jaar ups en downs en een setje wereldoorlogen dat nog vers in het geheugen ligt. Een oud continent, een Nederland dat aan de rand ligt en Friesland, een perifere provincie. Bruisen en knallen, dat doen ze niet hier, maar in Californië, Brazilië of India. Daar worden uitdagingen nog opgepakt. Hier vinden we het wel ‘Bêst genôch’.”

Dezelfde dag nog sprak ik een jonge student, die kwam solliciteren naar een stageplaats. En na dat gesprek zei ik tegen mezelf: “Je hebt ongelijk, Gijs!  Jong zijn in Rio, Madras of Dokkum, het maakt niets uit. Die drang naar verbeteren, veranderen en vernieuwen zit er waar dan ook altijd in. Het enige dat jonge mensen nodig hebben is een duwtje.”

Dames en heren dertigplussers: geef die jonge mensen de ruimte!

Zie ook een eerder blogje: Angstig Nederland.

 

Je moet het anders aanpakken

Nekt disruptieve bureaucratie Europees ICT-initiatief?

Tijdens een Erisa-conferentie op 20 juni, voorafgaand aan de Digital Assembly van eurocommissaris Neelie Kroes in Brussel, kregen we een hele serie Powerpointpresentaties voor onze kiezen. Eén daarvan bleef me bij, met name vanwege één slide, horende bij het verhaal van prof. Victor Newman. Hij schreef:  “The way things were done is probably not good enough for the new post-recession world”. Over de conferentie an sich had ik gemengde gevoelens, maar wat deze professor hier stelde, dat was natuurlijk heel erg waar.

In een bedompt Europees zaaltje, verborgen achter beton, glas en security. Foto © Erisa.

The way things are done

Lopen wij innovators niet regelmatig aan tegen personen en organisaties die niet erg bereid zijn om hun activiteiten op een andere manier in te richten? Bij innovatie gaat meestal niet zozeer om spannende nieuwe technologieën. Evenmin over het vinden van financiering of het genereren van winsten. De grootste hindernissen liggen in de stroperige heroriëntatie op referentiekaders en werkprocessen, de in stenen tafelen gebeitelde organisatiemodellen, de inflexibiliteit van expertise en al dan niet onderbewuste bedrijfspolitieke belangen. Laten we ook niet vergeten om ineffectieve communicatie mee te nemen in dit rijtje.
Als je de rest van de presentatie tot je neemt, zie je dat Victor Newman de ervaringen bevestigt. Wel prettig, zo’n professor die het met je eens is.

Slide Prof. Victor Newman.

Continue reading Je moet het anders aanpakken

Het Globale Dorpsplein

Op verzoek van Ferenc Jacobs schreef ik vorige week een ‘gastblog’ voor zijn website www.6graden.nl. Hier de tekst, die beschrijft hoe ik aankijk tegen de betekenis van social media voor samenleving en bedrijfsleven.

Een USB-poort achter het linkeroor

Toen ik in 2004 begon als projectleider breedband bij de lokale nutskabelaar begon ik voortvarend te zoeken naar nieuwe breedbanddiensten, die het nut van de snelle digitale infrastructuur zouden aantonen. Het was zoeken in het donker, een proces van vallen en opstaan. Staat de virtuele wereld zelfs vandaag, acht jaar later, niet nog steeds in de kinderschoenen? Kun je nagaan.

Onzekerheid over het concept 'automobiel'. Bron: www.6graden.nl

Intussen is mijn functietitel opgewaardeerd naar het snorkende ‘innovator’. Misschien de reden dat men mij regelmatig vraagt om voordrachten te geven over maatschappelijk verantwoord ondernemen, innovatie, internet en ICT. Meestal maak ik dan de vergelijking met het Steenen Tijdperk van de automobiel. Uitgevonden rond 1885 wisten de ontwerpers destijds lang niet zeker of hun bolide moest beschikken over een rond stuurwiel of een fietsstuur, over drie of vier wielen, over aandrijving met steenkool, petroleum, elektriciteit of een opwindveer.

Zo is het ook nu. Sinds ongeveer 1997 werd ‘het internet’ een publieksartikel. Sindsdien maakten w een razendsnelle ontwikkeling door. Wat de ene dag ‘hot’ was, heette morgen alweer verouderd. Desktop-PC’s, Nokia Communicators, laptops, subnotebooks, ze waren allemaal ooit het nieuwste. Maar nu zijn ze bijna vergeten. Ze moesten plaats maken voor smartphones en tablets. Zo ging het in het virtuele domein met de nieuwsgroepen, ICQ, Messenger en weblogs. Intussen raken sociaalmedia-voorlopers als Hyves zelfs op hun retour.
Continue reading Het Globale Dorpsplein

Een kerncentrale die activisten hielp

Regelmatig bezoeken Inge en ik familie in Zeeland. Zelden kunnen we de imposante stoomslierten negeren, die opwolken aan de zuidoostelijke, Vlaamse horizon. Naast het dorpje Doel staat een  kerncentrale. De rook komt uit de koeltoren, die staat aan het hoofdeinde van een onafzienbaar havencomplex.

Vijfentwintig kilometer is het hemelsbreed, van het Zeeuwse eiland naar Doel. Als je via de openbare weg reist, zit de Schelde in de weg. Daar moet je omheen en onderdoor. In het beste geval reis je 45, in het slechtste 75 kilometer. Wat goed of slecht is hangt af van je portemonnee: ben je bereid om tol te betalen voor de Liefkenshoektunnel?

De lege straten van Doel. Foto: Festina Lente, Inge van Hesteren

Continue reading Een kerncentrale die activisten hielp

Het verschil tussen droom en zekerheid

Overheden, maar ook bedrijven en organisaties zijn meestal op zoek naar toekomstzekerheid. Echter, zonder innovatie stagneert een samenleving. Processen (arbeid, productie, communicatie, technologie) die vijf, tien of twintig jaar geleden voldeden, verliezen op den duur hun effectiviteit. Creativiteit en vernieuwingsdrang zijn daarom hard nodig. Helaas, innovaties brengen onzekerheid met zich mee: over de aanpak, over het resultaat. Daarom is een vernieuwend project altijd onderhevig aan de tegengestelde krachten van behoud of vooruitgang. Hoe moet je daarmee omgaan, hoe zorg je voor draagvlak bij de partijen in dit conflict?

Een voorbeeld

Het bovenstaande verduidelijk ik hieronder met een zeer recent voorbeeld. De conclusie is pijnlijk, niet in het minst voor mezelf.

Afgelopen maandag april nam ik het moeilijke besluit om de medewerking van mij en mijn innovatieafdeling aan een provinciaal project, in het kader van een Europese regeling, te beëindigen.

De redenen, zoals ik die zag:

  • Weinig daadkrachtige besluitvorming bij de opdrachtgever (overheid),
  • verschil in werk- en besluitvormingstempo tussen overheid en markt,
  • misverstanden rond de capaciteiten van marktpartijen,
  • verschil in wereldbeeld – wat is de ware aard van innovatie? Zoeken we vooruitgang én zekerheid? Tja, allebei, dat kan niet.

Overwegingen

Helaas, veel vertrouwen hadden we niet meer in de goede afloop van het project. Al een aantal malen had ik het laatste halfjaar tegen mezelf gezegd: “Dit is de laatste vergadering die ik hierover meemaak. Als we nu geen helder besluit nemen en een begin maken, dan stoppen we ermee!” Echter, elke keer waren er nieuwe beren op de weg en elke keer heb ik erin toegestemd om hernieuwd onderzoek en overleg te wijden aan positiebepaling.

Zo langzamerhand hadden we bijna geen tijd meer om voor een goede afwikkeling te zorgen. Al eind 2010 stonden we in de startblokken. We hadden met grote doortastendheid moeten doorpakken. Echter, we werden eerder afgeremd dan aangemoedigd. Helaas, alle energie ging naar het twijfelen aan de juistheid van beslissingen. Dat was anderhalf jaar later niet anders dan in 2010.

Een project, gesteld dat er overeenstemming is over heldere parameters, behoort gemandateerd te worden aan de uitvoerder. Evenmin als een wethouder kan werken, wanneer hij voor elke euro en elke handeling vooraf verantwoording moet afleggen, kan een uitvoerder vooraf alle onzekerheden en onverwachte ontwikkelingen in kaart brengen. Juist het oplossen van die problemen is het hoofdonderdeel van een goed project.

Learning by doing

Mijn mening: stuur bij tijdens het uitvoeren van pilotactiviteiten, in plaats van voorafgaand. Mijn filosofie is altijd geweest: liever concrete actie. Dat bracht helaas voortdurend twijfel en weifel teweeg en dát is dus waarvoor ik me nóg meer had moeten inspannen: het verwerven van draagvlak voor organisatorische en mentale transitie. Het was pijnlijk om er nu pas achter te komen dat ik mijn inspanningen niet  had moeten richten – zoals ik dat wilde – op de projectuitvoering, niet op risicomanagement  – zoals de projectpartners wilden, maar op transitiemanagement bij de betrokken stakeholders – en bij mezelf.

Het zijn wijze lessen uit de innovatiepraktijk.