Tag Archives: friesland

Afvaloven STOP zegt: De burger wordt belazerd

“Omrin en REC vallen op door vage communicatie en krampachtige opstelling”

Jaap Hofman (links) en Cor Balt
Jaap Hofman (links) en Cor Balt, al tien jaar aan het strijden voor openheid en handhaving. (Foto: Gijs van Hesteren)

HARLINGEN – Het vertrouwen in de goede bedoelingen van bedrijven en overheden neemt af, zeker in het noorden van het land. En vooral waar het gaat om zaken waarbij overheden als belanghebbende nauw betrokken zijn, of waar bedrijven veel geld mee verdienen. De aardbevingskwestie in Groningen is daarvan een goed voorbeeld. Iets vergelijkbaars speelt in Noordwest-Friesland. De Reststoffenenergiecentrale (REC) van Omrin – de afvaloven uit de titel – is nooit erg populair geweest onder de Harlinger bevolking. Al vóór de inwerkingstelling ontstond er grote politieke verdeeldheid. Niet alleen gemeenteraadsfracties richtten hun pijlen op de REC. Dat deden ook maatschappelijke groeperingen als de stichting Afvaloven NEE, intussen tien jaar actief. De initiatiefnemers hiervan zagen af van een terugblik. Ze vonden de Harlinger Courant te lokaal en gaven de voorkeur aan een landelijk dagblad. De mensen achter andere initiatieven als Afvaloven STOP waren daartoe wél bereid. Continue reading Afvaloven STOP zegt: De burger wordt belazerd

‘Niemand’ aansprakelijk bij bodemdaling zoutboren Waddenzee

Critici: ‘Blij met informatieavond bodemdaling’

HARLINGEN – De gemeente Harlingen belegde in stadsschouwburg Trebol een informatieavond over bodemdaling. De aanleiding is het plan van Frisia Zout BV om zout uit de Waddenzee te winnen, vlakbij de haven van Harlingen. Een vijftal deskundigen sprak over de gevolgen van gas- en zoutwinning en van aanpassingen van het grondwaterpeil – een stoomcursus geomechanica en waterbeheer voor de circa veertig bezoekers. Het milieu kwam weinig aan de orde (Boren onder de Waddenzee?), de te verwachten bodemdaling des te meer. Wellicht is de schade aan panden in de binnenstad gering, maar na afloop van de presentaties vroeg het publiek zich af: wie is aansprakelijk, als alle instanties naar elkaar wijzen en je je tot niemand kunt wenden?

Rinze Post, kritisch maar toch “zeer blij” met de duidelijkheid die de avond verschafte.

Avondvoorzitter Klaas Arie Beks legde zich niet neer bij het woord ‘niemand’. “Er zijn meerdere instanties die veratnwoordelijkheid kunnen dragen, dat is iets anders dan ‘niemand’. Dat woord is hier niet gevallen!” Reactie uit de zaal: “De burger zoekt het maar uit dus? Er moet er toch één zijn waar hij zich kan melden? Wie neemt dan de verantwoordelijkheid?”  Continue reading ‘Niemand’ aansprakelijk bij bodemdaling zoutboren Waddenzee

Durk van Tuinen: ‘Schuin boren met de hand aan de kraan’

HARLINGEN – Frisia Zout BV heeft al geruime tijd zout gewonnen uit de bodem van Noordwest-Friesland. Het bedrijf is een dochter van de in Hannover gevestigde multinational Esco European Salt Company. Het heeft even geduurd, maar binnenkort hoopt directeur Durk van Tuinen een begin te maken met zoutwinning onder de Waddenzee. Er zal ‘schuin’ geboord worden vanaf de wal. Van Tuinen geeft zijn visie op een aantal hete hangijzers.

Durk van Tuinen mag graag praten over zijn vak. Hij ontspant merkbaar in de loop van het gesprek, zeker terwijl hij uitlegt hoe het ‘schuin boren’ vanaf de wal werkt. “In een S-bocht, inderdaad!” (Foto: Gijs van Hesteren)

Durk van Tuinen spreekt langzaam en zorgvuldig, aanvankelijk voorzichtig en afwachtend. Logisch: alles wat de zoutfabriek aangaat ligt gevoelig. Natuurbeschermers zijn bezorgd over de gevolgen van de bodemdaling die de zoutwinning met zich meebrengt. Burgers vrezen schade aan hun woning.

“We werken hier al een aantal jaren. Deze regio is erg geschikt voor de zoutwinning. Het boren naar gas van de afgelopen decennia had ons veel kennis opgeleverd over de bodemlagen. Het gas zit meestal onder het zout, dus we wisten precies waar we moesten zoeken en hoe de kwaliteit was.
In 2012 besloten alle vier overheidsniveaus – het Rijk, de provincie, de gemeentes en het waterschap – dat de zoutwinning onder Noordwest-Friesland eind 2021 zou moeten stoppen. De hoeveelheid winbaar zout is eindig en de limiet voor de bodemdaling is bereikt. Eigenlijk al vanaf 2008 waren we op zoek naar nieuwe locaties. Onder Holland of onder het Wad, dat waren de mogelijkheden. Voor beide locaties hebben we een concessie aangevraagd. De toenmalige minister van Economische Zaken, een vrouwelijke dacht ik (dat moet dan Maria van der Hoeven zijn geweest, red.) zei: ‘ja ja, dat is mooi, maar ga nou eerst eens verkennen wat de mogelijkheden zijn en de invloed op de natuur’. Vervolgens zijn we een jaar of twee bezig geweest met een Milieu Effect Rapportage (MER). De uitkomst was dat het een zowel als het andere mogelijk was. Het punt is: boven land is de bodemdaling onomkeerbaar, terwijl binnen de grenzen van de Waddenzee natuurherstel mogelijk is. Inderdaad, de term ‘zandhonger’ hoort daarbij.”  Continue reading Durk van Tuinen: ‘Schuin boren met de hand aan de kraan’

Friese zeelui vaak van buitenlandse afkomst

HARLINGEN – Wat bezielde de zeeman in de zeventiende en achttiende eeuw? Waarom ging hij naar zee? Wie was hij, waar kwam hij vandaan? De gehoorzaal van Museum het Hannemahuis zit afgeladen vol als de hoogleraar aan zijn lezing begint. Vóór zijn emeritaat doceerde de erudiete Jaap R. Bruijn (79) maritieme geschiedenis aan de Universiteit van Leiden. Hij spreekt bedachtzaam en gaat met zijn verhaal enigszins van de hak op de tak. Onder de circa tachtig belangstellenden bevinden zich vooral senioren en mensen met een nautische achtergrond.

Professor Jaap Bruijn in het Hannemahuis. ‘De slavernij is en blijft een verschrikkelijke zaak.’

Lezing ‘Zeegang’: Jaap Bruijn over de zeescheepvaart van 17e en 18e eeuw

‘Ik ben al lang met emeritaat hoor’, legt de eerbiedwaardige wetenschapper uit tijdens de pauze. ‘Zo heel vaak geef ik geen lezingen meer. Deze lezing in Harlingen zie ik als een uitje. Veel kennis over dit onderwerp heb ik verworven door me te verdiepen in dagboeken en biografieën van zeelieden en in archieven. Soms moet je goed zoeken, maar er valt heel veel informatie uit te halen.’  Continue reading Friese zeelui vaak van buitenlandse afkomst

Samen koken en samen eten in Nieuw-Zuid

HARLINGEN – Eind oktober. Het was de Week van de Boerenkool. Dat kwam mooi uit. ‘Samen koken, samen eten’, zo kondigde buurthuis Nieuw-Zuid het aan. Eénmaal per maand koken en eten met bewoners van Plan Zuid. Om te beginnen deze maand, als experiment. Een enthousiaste club vrijwilligers zette de eerste stap. Het smaakte naar meer.

Samen eten. De boekenwand achter de eettafel was het juiste decor voor diepgaande gesprekken. (Foto: Gijs van Hesteren)

“Er heerst veel verborgen eenzaamheid in de stad. Zoveel mensen zitten thuis. Zoveel komen er zelden de deur uit”, zei Liselot de Maat afgelopen donderdagavond. Samen met medevrijwilligers Petra van der Veld, Marietje Jilderts en Roeleke Naber had zij het initiatief genomen. “We hebben het er al lang geleden voor het eerst over gehad. In Kimswerd loopt iets vergelijkbaars als een speer. Je kunt er wel over blijven praten, maar gewoon beginnnen is beter.”  Continue reading Samen koken en samen eten in Nieuw-Zuid

Icoon Afsluitdijk mengt kunst met technologie

DEN OEVER – ‘Icoon Afsluitdijk’: volgens de projectpartners ook voor henzelf een louterende ervaring. Ontwerper en innovator Daan Roosegaarde en Michèle Blom, Directeur-Generaal van Rijkswaterstaat, lanceerden het resultaat op 17 november. Vanaf die dag zijn de drie lichtkunstwerken voor iedereen gratis te bezichtigen. Dat moet dan wel na zonsondergang. ‘Windvogel’ en ‘Glowing Nature’ blijven tot 21 januari, ‘Lichtpoort’ is een permanente installatie.

Daan Roosegaarde; tijdens het toelichten van zijn projecten wordt hij steeds geestdriftiger. (Foto: Gijs van Hesteren)

Daan Roosegaarde in zijn openingstoespraak: ‘De Afsluitdijk staat voor een stuk Nederlandse lef en innovatie. We leven met het water, we vechten met het water, we zoeken naar nieuwe harmonie. Door een subtiele laag van licht en interactie versterken we de schoonheid van de dijk en verbinden we mens en landschap, duister en licht, poëzie en praktijk. De dijk als een 32 kilometer lange Zen-lijn in het water.’  Continue reading Icoon Afsluitdijk mengt kunst met technologie

Doop zeilklipper Elbrich bekroning eerste seizoen

HARLINGEN – Een schip dopen doe je meestal vóór het in de vaart komt, maar het kan ook andersom. Agnes en Eelke Dykstra kochten begin vorig jaar het charterklippertje ‘Onrust’, voorheen bekend als ‘Heer Leo’ en ‘Tadorna’. Het schip liep in 1885 van stapel bij de werf Bodewes te Martenshoek. De Dykstra’s trokken het schip bijna helemaal leeg. De in prima staat verkerende machinekamer en de tuigage bleven behouden. Voorzien van een luxe-accommodatie voor 16 personen kwam het schip dit voorjaar als ‘Elbrich’ terug in de vaart. 

Elbrich, Eelke en Agnes Dykstra, klaar voor de doop van de nieuw in de vaart gebrachte klipper.

Na afloop van een succesvol eerste vaarseizoen was er half oktober eindelijk tijd voor de doopplechtigheid. De Dykstra’s kozen de kade van de Nieuwe Willemshaven als locatie, recht tegenover de ambachtelijke bierbrouwerij ‘Brouwdok’. In dit post-industriële gebouw vertelt Elbrich Dykstra (15): ‘Dat mijn ouders voor de naam ‘Elbrich’ kozen was eigenlijk mijn idee. Voor de grap had ik dat gezegd, hoor. Ik vind het zelf ook een prachtig schip. Al een paar keer heb ik meegevaren. Aan het roer staan gaat me goed af. Aanleggen en zo, dat doe ik nog niet, hoor.’

Eelke Dykstra: ‘In de jaren tachtig charterden de gebroeders Bruinsma met een boltjalkje met die naam. Naar het schijnt ook vernoemd naar een dochter. Gewoon een mooie naam, vonden we.’

Continue reading Doop zeilklipper Elbrich bekroning eerste seizoen

VHDG bracht Reznik-performance naar Friesland

De Argentijnse performance-kunstenaar Flora Reznik woont al een tijdje in Den Haag en kreeg van het Leeuwarder kunstcollectief Voorheen de Gemeente (VHDG) een rijdend atelier ter beschikking. Daarmee reed zij zes weken door de provincie. Lees hierover ook Flora Reznik met SRV-bus op reis door Friesland. Op 7 oktober vond haar eerste performance plaats en op 21 oktober sloot ze het project af met een presentatie. Tot de 18e november nog te bezoeken.

Flora Reznik in Pingjum, Noordwest-Friesland. (Foto: Gijs van Hesteren)

Continue reading VHDG bracht Reznik-performance naar Friesland

Dit is wat project Willem Barentsz zo leuk maakt

HARLINGEN – “Dit is de grootste attractie van de Noordwesthoek aan het worden”, zegt projectleider Gerald de Weerdt trots over de replica van het schip waarmee Willem Barentsz eind zestiende eeuw de route om de Noord naar het Verre Oosten verkende. De romp is bijna klaar. Midden volgend jaar gaat het schip te water en daarna is het tijd voor de afbouw. Zeilen tijdens Sail Harlingen, daarvoor komt dat te laat…

Ook Gerald de Weerdt werkt met zijn handen aan de replica. (Foto: Joachim de Ruijter)

Replica Nova Zemblaschip bijna af dankzij ellebogenstoom en donaties

“We leggen nu de laatste hand aan de scheepshuid. Het onderwaterdeel is klaar, het dek is dicht. We hebben berekend dat we er nu 24 duizend manuren in hebben zitten.”
Samen met De Weerdt wandelen verslaggever en fotograaf over het schip, dicht onder het dak van de bouwloods. Dat dak gaat er komend voorjaar af, want ergens begin juni 2018 takelt KTF het schip het water in.
“Veertig ton weegt het casco dan. Eenmaal in het water komt er nog twintig ton ballast bij. Daarna komen de afbouw en het tuigen. Als we klaar zijn zal het aantal werkuren gestegen zijn tot ongeveer dertigduizend. Dat klopt aardig met de tijd die de vroegere scheepsbouwers nodig hadden.”  Continue reading Dit is wat project Willem Barentsz zo leuk maakt

Winderige oefening Oil Alert Waddenzee

LAUWERSOOG – Ten eerste: organisaties met totaal verschillende bedrijfsculturen gaan samenwerken. Ten tweede: als de zaken anders lopen dan verwacht moet je kunnen improviseren. Dit waren de twee belangrijkste onderdelen van de grote oliebestrijdingsoefening Olie Alert Waddenzee. In september vond deze plaats op de Noordzee, in de zeegaten en op de Waddenzee. Een grootscheeps opgezette onderneming.

Ongeveer 130 professionals en 70 vrijwilligers werkten samen bij Oil Alert Waddenzee.

De inzet van de media had men grondig aangepakt. Op woensdag, tijdens het Waddenzeegedeelte van de oefening, bracht een partyschip de cameraploegen, fotografen en schrijvende pers van Lauwersoog naar het zeegat tussen Ameland en Schiermonnikoog. De wind trok juist tijdens die ochtend stevig aan. In vlagen benaderde deze de acht Bft. De bewegingen van het schip veroorzaakten bij vele persmensen gevoelens van lichte zeeziekte.  Continue reading Winderige oefening Oil Alert Waddenzee