Category Archives: Column

Nostalgie en Brexit

Tot in alle hoeken van de Britse samenleving vergiftigt Brexit de verhoudingen. Dat merkte ik gisteren, toen ik argeloos een opmerking maakte in een Facebookgroep. Die heet ‘Bikers 60s 70s photo collection’ (Motorfoto’s uit de jaren 60 en 70). Nostalgisch, volkomen onschuldig en apolitiek, zou je denken.

Wat was er gebeurd? Deze week had ik een paar foto’s uit 1975 in de groep geplaatst. Tijdens een motorvakantie in Engeland waren mijn vriendin Inge – later echtgenote – en ik met panne in de berm tot stilstand gekomen. Een tweetal Britse motorrijders was gestopt en had meegekeken naar de oorzaak van de pech. Uiteindelijk hadden ze ons meegenomen naar huis en in hun werkplaatsje verhielpen ze samen met mij het probleem. Fijn! En tot zover niets aan de hand.

Engeland, 1975. Met de 1959 Matchless G3 in de berm.
Engeland, 1975. Met de 1959 Matchless G3 in de berm.

Continue reading Nostalgie en Brexit

Het recht van de straat

Laat mij ook eens een mening hebben.

De mening van de anti-Zwartepieten kan ik niet delen. Ik heb begrip voor hun standpunt, maar ik denk dat ze het niet helemaal in de juiste verhoudingen zien. Soms vind ik hun opstelling zelfs irritant. Waarom moet die zo nodig verkondigd worden tijdens de intocht van kindervriend Sinterklaas? Deze mensen staan echter voor hun eigen mening en dat mocht altijd in Nederland. Zeker omdat ze die steeds geweldloos verkondigen. Ze vragen netjes aan de overheid of ze mogen demonstreren en na toestemming doen zij dat, op de plek en het tijdstip die hen zijn toegewezen.

Dan de andere kant, de ondersteuners van een zwarte Zwarte Piet. Die mensen blijken zich niet geweldloos op te stellen. Die vragen niet netjes om toestemming. Gesteund door overheden die hun ogen sluiten en media die de zaak verder ophitsen nemen zij de vrijheid om legale demonstraties te saboteren. Want tja, vrijheid van meningsuiting bestaat alleen voor de meerderheid, en voor meningen die de meerderheid welgevallig zijn.

Nu schaam ik mij, als Nederlander, als inwoner van Friesland. “Wij verdedigen het Nederlandse cultuurgoed”, zeggen deze dappere heren en dames. Een cultuurgoed dat blijkbaar bestaat uit het recht van het geweld. Op Facebook roepen mensen die ik ken en respecteer intussen ongegeneerd de meest verschrikkelijke dingen. Niet alleen over de anti-zwartepieten, maar over alles wat een kleurtje heeft en iedereen die een beetje linksig lijkt.

Het wachten is nu op de witte puntmutsen, de ingegooide etalages, de boekverbrandingen en de hakenkruizen. En de volgende stap is dat de tegenstanders van Zwarte Piet terug gaan slaan. Zinloze escalatie. Nou, ik ben en blijf vóór de multiculturele samenleving. Deze wereld is van ons allemaal. Nee, de dappere verdedigers van Nederlandse tradities spreken niet namens mij. Dat wilde ik maar even gezegd hebben.

 

Eén jaar later

Inge van Hesteren. In loving memory.

De 16e maart. Vandaag precies een jaar geleden, Inge. Het lot dwong je deze wereld te verlaten. Een wereld die doordraaide alsof er niets gebeurd was. Maar voor mij en de mijnen stond de tijd even stil. De aardbol was de andere kant op gaan draaien. Een bladzijde uit mijn ziel gescheurd.
Nu is er een jaar voorbij gegaan. Het leek een maand, een week, een dag. Ik maakte nieuwe keuzes in mijn leven. Jij keek mee over mijn schouder.
Samen met jou en met alle mensen om ons heen, vond ik nieuwe wegen, letterlijk en figuurlijk. Dank je Inge, dat je er was voor mij. Dank jullie allemaal, voor je steun en begrip.

Kleurrijk en karaktervol

Harlinger Courant bedankt

De opzet van de Harlinger Courant verandert in 2018. Ook voor mij heeft dat gevolgen. Aan een samenwerking die aanving bij de Tall Ships Race 2014 is een einde gekomen. Met veel plezier heb ik als freelancejournalist mogen schrijven over een zeer boeiend onderwerp: Harlingen en de Harlingers. Eerst nog samen met mijn partner Inge, na haar onverwachte overlijden in mijn eentje. Deze drie jaren markeerden ook voor mijzelf grote veranderingen. Ja, dat kan nog altijd als je zestigplusser bent. De journalistiek was het vijfde beroep dat ik in mijn leven beoefende, na fabrieksarbeider, welzijnswerker, zeilcharterschipper en innovatiemanager. Min of meer dankzij mijn werk voor de Harlinger Courant kon ik gaan schrijven voor scheepvaartkrant Schuttevaer en daar ga ik na 1 januari natuurlijk mee door.
Met heel mijn hart hoop ik dat de krant zal blijven bestaan. Een traditie van meer dan anderhalve eeuw verdient dat. Rest mij om dank uit te spreken. Aan de uitgever van de Harlinger Courant, aan de Harlingers met al hun ideeën, plannen en dromen, en vooral aan u, de lezer.

Gijs van Hesteren

Lees ook: De Harlinger Courant stopt als abonneekrant.

Stapeltje exemplaren van de Harlinger Courant
De Harlinger Courant, niet langer tweemaal per week als nieuwskrant voor abonnees.

Fries Subsidielandschap

Dit artikel is gepubliceerd in de Harlinger Courant van 19 juni 2015.

LEEUWARDEN – Het provinciebestuur doet erg zijn best om de economie in de Provincie Fryslân aan te jagen. Vlak voor het zomerreces nog, samen met het Healthy Ageing Network, NHL Hogeschool en Stenden University. Onder het motto ‘Het Friese subsidielandschap’ deed keynotespreker professor Paul Elhorst uit de doeken met welke middelen de overheid het bedrijfsleven probeert te stimuleren. Een honderdtal belangstellenden nam er kennis van. De dames en heren waren grotendeels afkomstig uit de diverse lagen van de overheid zelf, maar ook uit de sector zorg en welzijn en zowaar een aantal ondernemers.

“De statistiek laat zien dat Zuidoost-Friesland de enige regio in het hele Noorden is met economische groei. De rest krimpt alleen maar. Dat moet en kan anders,” zei Elhorst. “Er staat maar één weg open voor Noord-Nederland: verhoging van de arbeidsproductiviteit. Meer en betere producten en diensten, geproduceerd door minder mensen en in minder tijd. Dan kunnen de lonen omhoog en de werkloosheid omlaag. De rol van de overheid: ingrijpen als de marktwerking faalt.”

Slide Prof. Victor Newman.
Slide Prof. Victor Newman.

Continue reading Fries Subsidielandschap

Alles is vergeven

Charlie HebdoDezer dagen vernam ik dat vele media benauwd zijn om de voorpagina van Charlie Hebdo te publiceren. Nou, mijn medium is maar onbetekenend, maar angstig aangelegd ben ik niet. Bang voor het uiten van je eigen mening mág je niet zijn, in een vrije samenleving.

Het beledigen van bevolkingsgroepen of godsdiensten ligt niet in mijn aard. Echter, de nu lopende discussie in aanmerking genomen, vind ik dat deze voorpagina niet vaak genoeg herhaald kan worden. Waarom? In een samenleving met vrijheid van pers, godsdienst en meningsuiting zou zelfs oorlogspropaganda geoorloofd moeten zijn. Maar grijpen naar de wapenen nooit.

Was de Islam niet de religie van hoop, van vergeving, van vrede? Volgens mij wel. Wie zich beledigd voelt door de bijgaande afbeelding nodig ik van harte uit tot discussie.

Bovendien: Charlie Hebdo, wat een wijsheid, wat een grootheid van geest! Na een gruwelijk bloedbad is het antwoord van de tekenaars: ‘Alles is vergeven’. Zoals we dat al eeuwenlang leren van Allah, Jezus, Mahatma, Boeddha. Laten we hopen dat de mannen en vrouwen die zwaaien met Kalasjnikovs zich dat af en toe herinneren.

 

Verandering en het platteland

Medialab Ameland. Kunstenares Astrid Nobel kadert de open ruimte van het Amelander buitengebied. Foto Festina Lente, Inge van Hesteren
Medialab Ameland. Kunstenares Astrid Nobel kadert de open ruimte van het Amelander buitengebied. Foto Festina Lente, Inge van Hesteren

Onlangs schreef ik over de invloed van technologische veranderingen. Dergelijke processen verlopen soms geleidelijk, maar goed beschouwd zijn er in de wereldgeschiedenis meerdere schoksgewijze omwentelingen aan te wijzen. Hier ga ik het hebben over de betekenis van technologische revoluties voor plattelandsregio’s. Waarom gaat dit rurale regio’s aan? Kunnen deze niet eenvoudig doorgaan op wijze die zij gewend zijn? Waarom zouden ze zich niet afwachtend opstellen?

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

Open houding nodig?

Jazeker, een open houding ten aanzien van deze helaas onvoorspelbare toekomstige ontwikkelingen is van groot belang. Het verschil tussen stad en platteland speelt hierin een belangrijke rol. In stedelijke gebieden is men gewend aan snelle veranderingen en er is een groot reservoir beschikbaar aan kennis, ervaring en arbeidskracht. Men zal er vaak adequaat reageren op ingrijpende veranderingen als deze. In rurale gebieden ligt dat anders. Het leven verloopt er langs wegen der geleidelijkheid, verandering wordt wantrouwend bekeken, kennisinstellingen zijn veraf. De omvang van de beroepsbevolking is kleiner dan in de stad en economische activiteit richt zich op dienstverlening in eigen kring, of op de agrarische sector. De perceptie van en de reactie op digitale ontwikkelingen zal tussen stad en platteland snel divergeren. Is daardoor juist niet een extra inspanning nodig vergeleken bij een stedelijke regio? De conclusie kan alleen maar bevestigend zijn.

Slow versus fast society

De hamvraag is: kan je het je wel veroorloven om achter te blijven? Een keuze zal gemaakt moeten worden. Willen inwoners van rurale gebieden een toekomst voor hun regio van ‘slow economy, slow society’? Misschien is het goed zoals het is. Kies dan niet voor een al te proactieve houding ten aanzien van deze digitale revolutie. Op zich is er niets mis mee. Een groot deel van de aantrekkingskracht van een perifere plattelandsregio ligt juist in deze eigenschappen.

Anderzijds, misschien willen de plattelandsbewoners meer dan dat. Denk aan werk voor de volgende generatie, een actieve middenstand, een hoog opleidingsniveau, een hoger inkomensniveau, een aandeel in de revolutionaire stappen die het mensdom zal gaan zetten in het digitale domein. Meedoen…  Continue reading Verandering en het platteland

Wereldgeschiedenis: schoksgewijs veranderen

Onlangs schreef ik een adviesrapport voor een samenwerkingsverband van lokale overheden. Drie centrale gedachten: technologie helpt de mens vooruit, deze vooruitgang is meetbaar in ‘disruptieve’ stappen, en we zitten middenin de meest recente stap.

IMG_1247uaTechnologie helpt de mens vooruit

Sinds enkele decennia vindt er een ingrijpende digitale revolutie plaats, die leidt tot grote wereldwijde en lokale veranderingen. Deze revolutie is vergelijkbaar met andere kantelpunten van de menselijke beschaving. Bijvoorbeeld met de transitie van een jagende, zwervende bevolking naar een sedentaire, zo’n tienduizend jaar geleden, met de uitvinding van het schrift, zo’n vijfduizend jaar geleden, of met de uitvinding van de stoommachine en de aansluitende industriële revolutie van de achttiende en negentiende eeuw. Het zijn omwentelingen als deze die de grootste veranderingen hebben veroorzaakt in de manier waarop de samenleving zich organiseert en hoe mensen met elkaar omgaan, communiceren, handelen. Veranderingen, die ook in dit geval weer veel groter zullen zijn dan de meeste mensen zich vandaag realiseren.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

Van mammoetjager tot communicatiesamenleving

Van jagen naar landbouw

Even terugkijken naar de bovengenoemde voorbeelden. Ten eerste de gevolgen van de omslag van een samenleving van nomadische jagers en verzamelaars naar een landbouwsamenleving. Vanaf dat moment was het mogelijk geworden om veel grotere bevolkingsaantallen van voldoende voedsel te voorzien. De wereldbevolking maakte een groeispurt door en de eerste steden ontstonden. Bepaalde bevolkingsgroepen konden worden vrijgesteld van voedselproductie. Ze kregen de mogelijkheid zich bezig te houden met de levering van diensten (onderwijs, gezondheidszorg, openbaar bestuur), of met de productie van gebruiksvoorwerpen, gereedschappen, wapens en  onderkomens.  Continue reading Wereldgeschiedenis: schoksgewijs veranderen

Tien jaar innovator, en nu verder

Dit blogbericht is een verkorte weergave van mijn afscheidstoespraak op 21 november 2013 in de Grote Wielen. Lees ook: Een decennium innovatie – terugblik.

Leeuwarden, Grote Wielen. Geen einde zonder afsluiting. Kabelnoord organiseerde daarom een bijeenkomst in restaurant de Grote Wielen. Na een decennium van innovatie onder mijn leiding gaf Kabelnoord het stokje over aan anderen. Aan wie? Het weidse noordwaartse uitzicht op het ruige plassenlandschap was bedoeld als inspiratiebron voor elkeen die zich aangesproken voelde.

De jaren 2012-2013 behoorden voor de innovatieafdeling tot de tot dusver beste jaren. Met voldoening kijk ik terug op tien jaar duwen en trekken aan de rurale samenleving. De kansen en de ruimte die Kabelnoord mij hiertoe geboden heeft nopen mij tot eeuwige erkentelijkheid. Als aanjager, als vliegwiel maakten wij het verschil.

Positieve stemming in de zaal. Ceremoniemeester Hein Pols prikkelde de bezoekers met stellingen waar je niet tegen kon zijn. Foto Festina Lente, Inge van Hesteren
Positieve stemming in de zaal. Ceremoniemeester Hein Pols prikkelde de bezoekers met stellingen waar je niet tegen kon zijn. Foto Festina Lente, Inge van Hesteren

Droom

Al kort na mijn aantreden in 2004 had ik een droom: Noordoost-Friesland als proeftuin, als breedbandlaboratorium van het noorden. Nog vóórdat termen als Anticipeergebied Demografische Krimp, Living Lab, of braindrain waren uitgevonden. Hebben we dat bereikt? Is er inderdaad een meetbaar verschil? Ja, durf ik te stellen, dat verschil is er.

Continue reading Tien jaar innovator, en nu verder

Best genoch in het avondland

Zoals wat vaker een tikje verstrooid meldde ik me vanochtend voor een bespreking. Weliswaar bestond deze in mijn digitale agenda, maar in de echte wereld was ze toch echt allang uitgewist, verzet, afgelast. Het was niet zo erg; het gaf me de gelegenheid om even kort bij te praten met Tim Laning, een Friese ondernemer die nog wel eens verder kijkt dan de grenzen van Friesland, Nederland, Europa.

We spraken onder andere over het innovatie- en ondernemingsklimaat in het noorden van Nederland. Laning zei hierover: “Wat liggen hier veel kansen en wat doen we daar eigenlijk weinig mee. Van al die studenten aan de Leeuwarder hogescholen, hoeveel beginnen er eigenlijk met een eigen bedrijf? Hebben ze geen goede ideeën of denken zij bij voorbaat dat zij niet uit het goede hout gesneden zijn?”

We waren het eens. Na ruim een kwarteeuw in Friesland voelde ik me een halve Fries. Ik was net zo trots op de fiere koppigheid in dit landsdeel als een autochtoon; het ‘Butter, brea en griene tsiis’ kreeg ik foutloos over de lippen. Maar het viel me al vaker op in de twee jaar dat ik aan het lobbyen was voor een brancheorganisatie, de vier jaar die ik in een gemeenteraad zat en de bijna negen jaren die ik aan het innoveren was: de voorzichtigheid, de afwachting, de koudwatervrees, en ondanks de weidse horizon de beperkte blik op de meest nabije waddendijk of elzensingel.

Was dat nou iets typisch Fries, of noordelijks? Dat vroegen we ons af.
“Verschil met de instelling van Amsterdammers of Rotterdammers is er zeker,” zei ik. “Maar het gaat verder dan dat. Leven we hier niet op de rand van een oud continent? Ja, dit is een een werelddeel dat inderdaad oud en vermoeid lijkt, na drieduizend jaar ups en downs en een setje wereldoorlogen dat nog vers in het geheugen ligt. Een oud continent, een Nederland dat aan de rand ligt en Friesland, een perifere provincie. Bruisen en knallen, dat doen ze niet hier, maar in Californië, Brazilië of India. Daar worden uitdagingen nog opgepakt. Hier vinden we het wel ‘Bêst genôch’.”

Dezelfde dag nog sprak ik een jonge student, die kwam solliciteren naar een stageplaats. En na dat gesprek zei ik tegen mezelf: “Je hebt ongelijk, Gijs!  Jong zijn in Rio, Madras of Dokkum, het maakt niets uit. Die drang naar verbeteren, veranderen en vernieuwen zit er waar dan ook altijd in. Het enige dat jonge mensen nodig hebben is een duwtje.”

Dames en heren dertigplussers: geef die jonge mensen de ruimte!

Zie ook een eerder blogje: Angstig Nederland.