Category Archives: Schuttevaer

Artikelen uit scheepvaartkrant Schuttevaer

Modieus naar Spitsbergen

HARLINGEN – Regelmatig organiseert Jeanine Otten van Museum Het Hannemahuis lezingen over maritieme onderwerpen. Ditmaal sprak Sandra Comis over de kleding van walvisvaarders. ‘Van kou had men in de zeventiende eeuw waarschijnlijk minder last’, legde de Voorschotense archeologe uit. ‘Korte jasjes, zij het vaak in twee of drie lagen, pofbroeken, lange geweven kousen, lage schoenen, alles volgens de toenmalige mode. We vinden eigenlijk zelden zulke oude textielresten.’

Sandra Comis: ‘Ik heb me laten omscholen. In de archeologie is geen droog brood te verdienen’.
(Foto: Gijs van Hesteren)

‘Niemand weet daar raad met deze textielresten’

Voor een onderzoek in opdracht van het Arctisch Centrum van de Rijksuniversiteit Groningen ontdekte Comis eind jaren zeventig, begin jaren tachtig bij Smeerenburg op Spitsbergen en in vijftig graven op het eilandje Zeeuwse Uitkijk een groot aantal kledingstukken. Normaal gesproken verdwijnen die het eerste op archeologische vindplaatsen. Ze vergaan door vocht en schimmels. Dankzij het poolklimaat echter is daar veel bewaard gebleven. Het leidde tot de grootste collectie van 17e en 18e-eeuwse werkmanskleding van Europa.  Continue reading Modieus naar Spitsbergen

Fotoboek garnalenvisserij op het Wad

‘Een heel jaar heb ik er tegenaangegooid’

'Met mijn boek wil ik de mensen aan het denken zetten'. De kade in de Harlinger Visserijhaven ligt vol met kotters, want deze week houden de Urkers hun Biddag. Ze maken tijd vrij voor onderhoud en de pulsvissers reizen af naar Den Haag. (Foto: Gijs van Hesteren)
‘Met mijn boek wil ik de mensen aan het denken zetten’. De kade in de Harlinger Visserijhaven ligt vol met kotters, want deze week houden de Urkers hun Biddag. Ze maken tijd vrij voor onderhoud en de pulsvissers reizen af naar Den Haag. (Foto: Gijs van Hesteren)


HARLINGEN – ‘De mensen weten niet wat er gebeurt op het Wad. Overheden en onderzoekers beheren vanaf hun kantoor. Aan de echte passie voor de zee lopen ze voorbij. Passie die je vindt bij de garnalenvissers langs de Friese en Groninger kusten. Dáár wilde ik iets van laten zien.’

Willem Wilstra is een goedlachse en actieve zestiger. We spreken hem in de kantine van het CIV, de Visserijcoöperatie. 

‘Een soort tweede huiskamer voor mij’, zegt hij. Zodra het gesprek gaat over het Wad, of over varen op het Wad, klaart zijn gezicht op. ‘Varen was en is mijn leven. Tussen 1964 en 1976 werkte ik voor de Reddingsmaatschappij. Ik was stuurman, later schipper. Vanuit Oostmahorn voer ik met de Insulinde en de gebroeders Luden. Later begon ik voor mezelf. Ik deed seismologisch onderzoek voor LNV (het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, red.). Elke meter van het Wad heb ik bevaren. Een vrij leven; als je gezond bent en kunt werken is er niets mooiers in deze wereld.’  Continue reading Fotoboek garnalenvisserij op het Wad

Nieuw vlak voor Zeeuwse klipper

‘We moesten serieus proberen het schip te behouden voor de vaart’

HARLINGEN/GOES – De Zeeuwse museale tweemastklipper Avontuur was toe aan groot onderhoud. Héél groot onderhoud zelfs. Voor de refit koos de Stichting Zeeuwse klipper Avontuur voor een werf in Harlingen. Dat lijkt op het eerste gezicht niet zo’n voor de hand liggende keuze. Stichtingsvoorzitter Peter Bilterijst legt het uit.

De Avontuur bij SRF. Men zal zo beginnen met de digitale scans. (Foto’s Gijs van Hesteren)
De Avontuur bij SRF. Men zal zo beginnen met de digitale scans. (Foto’s Gijs van Hesteren)

De stichting beheert Zeeuws maritiem erfgoed in de vorm van de Avontuur, een typisch Zeeuwse klipper. In 1983 redden Guus van Hecke en Rien van Boven het schip van de slopershamer, om de betekenis en de geschiedenis van de zeilende binnenvaart niet verloren te laten gaan. ‘12.000 gulden betaalden zij ervoor. De stichting is voor de restauratie bij heel veel oude schippers te rade gegaan’, zegt Peter Bilterijst. ‘Het schip is gebouwd voor wat we hier de Zuidwesthoek noemen, de grote Zeeuwse wateren.  Continue reading Nieuw vlak voor Zeeuwse klipper

Zoeken naar het eiland van geluk

Arne Zuidhoek: ‘Altijd onderweg naar het eiland van geluk. Zoekend naar iets dat niet bestaat. Jan Jacob Slauerhof was een literair genie en daarom is zijn levensreis voor ons niet vergeefs geweest.’ (Foto: Gijs van Hesteren)

Arne Zuidhoek over Slauerhoff

LEEUWARDEN – Heel zijn leven was hij op zoek naar geheimen achter de horizon, Jan Jacob Slauerhoff (1898-1936). Hij staat bekend als één van Nederlands grootste maritieme schrijvers. Zwervend over de oceanen zocht hij naar ‘het eiland van geluk’, al bleef dat voortdurend buiten zijn bereik. Zijn erfenis bestaat uit een uitzonderlijke reeks boeken en gedichten. De in maritieme kringen wereldberoemde auteur en kunstenaar Arne Zuidhoek gaf er een lezing over. Eén ding werd duidelijk: de romantische reislust van Slauerhoff wijkt niet zoveel af van die van Zuidhoek.

Leeuwarden is dit jaar culturele hoofdstad, onder de naam Leeuwarden-Fryslân 2018. Slauerhoff maakt als beroemde Leeuwarder integraal deel uit van het Europese project. De Friezen gaven er vorm aan met een theaterstuk, een expositie en op 5 oktober jongstleden de ‘Slauerhoff Lezing’. Op de sterfdatum van de grote dichter vindt deze lezing ieder jaar plaats in cultureel podium ‘Dorpskerk Huizum’. Niet voor niets: op de kleine begraafplaats bij de dorpskerk bevindt zich het graf van Slauerhoff.
Als spreker koos curator Peter de Haan dit jaar welbewust voor Arne Zuidhoek, maritiem schrijver en beeldend kunstenaar. Ooit begon Zuidhoek (1941) als zeeman; aanvankelijk drie jaar in de koopvaardij, later twee jaar bij de marine.  Continue reading Zoeken naar het eiland van geluk

Van Het Nut naar de Binnenvaartsimulator

Leren navigeren: twee eeuwen maritiem onderwijs

HARLINGEN – De Harlinger Maritieme Academie bestaat tweehonderd jaar. Het werd uitbundig gevierd, met een reünie, maar ook met de presentatie van een boek: ‘Leren navigeren, 200 jaar maritiem onderwijs in Harlingen’. Geo Arnold, achterkleinzoon van oud-leerling kapitein Jan Holstein kreeg het uitgereikt en historicus Jurjen Leinenga schreef het. 

Auteur Jur Leinenga boekstaafde tweehonderd jaar nautisch onderwijs in Harlingen. Tijdens de feestweek in mei overhandigde hij het eerste exemplaar van ‘Leren navigeren’ aan Geo Arnold (links), achterkleinzoon van kapitein Jan Holstein, oud-leerling van de School voor Wis- en Zeevaartkunde. Arnold was namens de familie nauw betrokken bij de overdracht van diens memoires aan Museum het Hannemahuis. Leinenga maakte er dankbaar gebruik van in het hoofdstuk over de jaren 1859-1878, waarin hij de nadagen van de zeilvaart beschrijft. Het boek is verkrijgbaar in de boekhandel. (Foto: Gijs van Hesteren)

Jurjen Richard Leinenga (1958) studeerde geschiedenis in Groningen. Zijn proefschrift gaf hij de titel Arctische walvisvangst in de achttiende eeuw: de betekenis van Straat Davis als vangstgebied (Amsterdam, 1985). Hij werkt sinds 2013 bij de projecten Dutch Ships and Sailors en Diepere Maritieme Data. Begin 2018 legde hij de laatste hand aan het digitaliseren van monsterrollen in Noord-Nederlandse archieven en musea, waaronder die van de Harlinger waterschout.
Zijn contacten met de Maritieme Academie stammen uit deze periode. ‘Ik kom zelf uit een varende familie en ik houd van geschiedenis. Eigenlijk is er in dit vakgebied weinig aandacht voor onze varende historie. Neem de vaart op de Oostzee. Ik miste waardering voor al die mensen die keihard gewerkt hebben. Aan mijn eigen vader heb ik dit kunnen zien. Als kapitein en reder was hij altijd in de weer. Zes uur op, zes uur af.’ Continue reading Van Het Nut naar de Binnenvaartsimulator

De 21e Mattenschippersrace

BLOKZIJL – Voor de 21e keer organiseerde men de Mattenschippersrace, een ‘kleintje Strontrace’, waarbij zeilende vrachtschepen zeilen, bomen en jagen in de Kop van Overijssel. Al in de eerste fase besliste de schipper van de Dageraad de strijd, door tussen Jonen en de Walengracht een jaagploeg uit te zetten. Aart te Velde’s directe concurrent, Remy de Boer van de Eenvoud, wachtte daarmee te lang. Hij verzeilde in het riet en verloor veel tijd. Het was de tweede keer dat de Dageraad de Mattenschippersrace won.

De jaagploeg van de Willem Jacob gaat aan wal. (Foto: Bas van Schelven)
De jaagploeg van de Willem Jacob gaat aan wal. (Foto: Bas van Schelven)

Dit artikel is eerder gepubliceerd in Weekblad Schuttevaer.

Continue reading De 21e Mattenschippersrace

Van Het Nut naar de Binnenvaartsimulator

Verslag van twee eeuwen maritiem onderwijs

HARLINGEN – De Harlinger Maritieme Academie bestaat tweehonderd jaar. Het werd uitbundig gevierd, met een reünie, maar ook met de presentatie van een boek: ‘Leren navigeren, 200 jaar maritiem onderwijs in Harlingen’. Geo Arnold, achterkleinzoon van oud-leerling kapitein Jan Holstein kreeg het op 24 mei uitgereikt en historicus Jurjen Leinenga schreef het. Een gesprek met de auteur.

Auteur Jur Leinenga overhandigde het eerste exemplaar van 'Leren navigeren' aan Geo Arnold (links), achterkleinzoon van kapitein Jan Holstein. Holstein was oud-leerling van de School voor Wis- en Zeevaartkunde en namens de familie nauw betrokken bij de overdracht van diens memoires aan Museum het Hannemahuis. Leinenga maakte er dankbaar gebruik van in het hoofdstuk over de jaren 1859-1878, waarin hij de nadagen van de zeilvaart beschrijft. (Foto: Gijs van Hesteren)
Auteur Jur Leinenga overhandigde het eerste exemplaar van ‘Leren navigeren’ aan Geo Arnold (links), achterkleinzoon van kapitein Jan Holstein. 
(Foto: Gijs van Hesteren)

Jurjen Richard Leinenga (1958) studeerde geschiedenis in Groningen. Zijn proefschrift gaf hij de titel Arctische walvisvangst in de achttiende eeuw: de betekenis van Straat Davis als vangstgebied (Amsterdam, 1985). Hij werkt sinds 2013 bij de projecten Dutch Ships and Sailors en Diepere Maritieme Data. Begin 2018 legde hij de laatste hand aan het digitaliseren van monsterrollen in Noord-Nederlandse archieven en musea, waaronder die van de Harlinger waterschout.
Zijn contacten met de Maritieme Academie stammen uit deze periode. ‘Ik kom zelf uit een varende familie en ik houd van geschiedenis. Eigenlijk is er in dit vakgebied weinig aandacht voor onze varende historie. Neem de vaart op de Oostzee. Ik miste waardering voor al die mensen die keihard gewerkt hebben. Aan mijn eigen vader heb ik dit kunnen zien. Als kapitein en reder was hij altijd in de weer. Zes uur op, zes uur af.’  Continue reading Van Het Nut naar de Binnenvaartsimulator

Internetplatform zeilklippers.nl na zeventien jaar springlevend

Voorzitter Jaap Klok: ‘Een snelle, overzichtelijke site die zorgt voor doorverwijzing naar de schippers.’

Hoe schippers van zeilklippers al vroeg de kansen van internet zagen

MONNICKENDAM – Het was in januari 2001 dat een zevental schippers besloot tot het oprichten van een marketingplatform: ‘zeilklippers.nl’. Alle zeven waren zij zelfstandig actief in de zeilchartervaart. Zelfstandig? Ja, in de betekenis van ‘onafhankelijk van de boekingskantoren’, destijds nog oppermachtig. Samen staan we sterk, was hun motto. Zeventien jaar gingen voorbij. Het collectief bestaat nog steeds en groeide gestaag, naar 38 schepen. Begin maart maakte de vereniging ‘zeilklippers.nl’ de balans op en Schuttevaer was erbij.

In het begin van de 21e eeuw was het internet sterk in opkomst. ‘Booming’, in de woorden van de Jaap Klok, de huidige voorzitter. De initiatiefnemers van destijds waren Alfred Vellekoop, Bob Bel, Hans Venema, Jan van Aartrijk, Koos Oudhuis, Sacha Emmerik en de auteur van dit artikel, Gijs van Hesteren. Allemaal beschikten zij op dat moment al over een goed functionerende website. Zeilklippers.nl werd hun gezamenlijke toegangspoort naar het internet. De eisen aan de sites van de nieuwe toetreders: zelf de boekingen afhandelen, geen weblinks naar boekingskantoren, wél links naar collega-schepen en naar zeilklippers.nl.

Xandra Ockers: ‘Met elkaar ben je sterker dan in je eentje.’

Continue reading Internetplatform zeilklippers.nl na zeventien jaar springlevend

Bouwblokken en social return zorgen voor gunning Afsluitdijkproject

KORNWERDERZAND – Al zo’n tachtig jaar beschermt de Afsluitdijk Nederland tegen stormvloeden. Het is de hoogste tijd voor groot onderhoud. Daarnaast verandert het klimaat en de zeespiegel stijgt. Voor het Rijk voldoende reden om ruim een half miljard uit te trekken voor Project Afsluitdijk. Levvel, een consortium van BAM, Rebel en Van Oord, gaat het uitvoeren. De speciaal ontworpen Levvel-blokken speelden een rol bij de gunning. De bouwcombinaties met VolkerWessels & Boskalis en Fluor vielen af.

De dijk wordt over een lengte van zestien kilometer met twee meter opgehoogd. De uit het Xbloc van BAM doorontwikkelde bouwstenen zorgen voor de beschoeiing van de dijk. (Foto: Gijs van Hesteren)

In de jaren twintig van de vorige eeuw waren er vijfduizend arbeiders betrokken bij de aanleg. Zoveel werkgelegenheid als toen zal het nieuwe project niet opleveren. Toch was de inzet van honderd manjaren voor ‘mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt’ één van de belangrijke argumenten waarmee Levvel de aanbesteding binnenhaalde. Continue reading Bouwblokken en social return zorgen voor gunning Afsluitdijkproject

Alu-Bouw Fryslân: ‘Ineens trekt de markt aan’

De mannen van Alu-Bouw Fryslân. Jan van Slooten (rechts) en Martin van der Ploeg (links).

FRANEKER – Ineens is alles anders. Na jaren van crisis heeft de orderportefeuille zich stevig gevuld. De afgelopen jaren opereerde Alu-Bouw Fryslân BV een beetje onder de radar, zegt directeur Martin van de Ploeg. ‘Nu is het een mooi moment om iets positiefs te melden.’

In 2007 richtte directeur-eigenaar Jan van Slooten het bedrijf op. Aanvankelijk met twee compagnons en sinds begin 2013 met Martin van der Ploeg als directeur. Die zegt daarover: ‘We kenden elkaar al sinds 1980 als collega’s bij de scheepswerven in Harlingen. We hebben samen nog les gehad op de bedrijfsschool van Amels in Makkum. Nadat we elkaar in 2012 weer tegenkwamen zijn we gaan samenwerken. Op deze plek op bedrijventerrein ‘Kie’ aan het Van Harinxmakanaal in Franeker zitten we nu ruim 10 jaar. De directe ligging aan het water maakt het beladen van grote casco’s en bovenbouwen mogelijk.’  Continue reading Alu-Bouw Fryslân: ‘Ineens trekt de markt aan’